محمد بن جرير الطبري ( مترجم : بلعمي )

مقدمه 10

تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي )

لطيف القول فى احكام شرايع الاسلام . ياقوت مىگويد : اين كتاب شامل تمامى احكام و اختيارات مذهب طبرى است ، و از نفيسترين و سودمندترين تأليفهاى او است كه اصول مذهبهاى ديگر را از حيث جمع و تأليف فرا مىگيرد . مختصر الفرائض . ياقوت و صفدى از اين اثر نام برده اند . كتاب المسترشد . ابن نديم در الفهرست از آن اسم برده است . المسند المجرد . ياقوت مىگويد : بيشترين آن را اصحاب حديث نوشته اند و سرگذشت خود با شيوخ خود را براى مردم قرائت كرده اند . كتاب الوقف . طبرى اين اثر را براى المكتفى نوشته است و موارد اتفاق فقها را در احكام شرع كه دور از اختلاف آنها بوده ، فراهم آورده است . اخبار الامم و الملوك يا تاريخ الرسل و الملوك دو اثر از تأليفهاى محمد بن جرير طبرى در ميان آثار او اعتبار و ارزشى به تمام دارد : تفسير قرآن او ، و تاريخ او . تاريخ طبرى از معتبرترين و نامدارترين تاريخهاى عمومى جهان و اسلام است كه از جهت جامعيّت و درستى و اتقان همواره مورد نقل و استناد و استفاده و اقتباس تاريخنگاران و دانشمندان بوده است . ابو الحسن على بن حسين مسعودى ، از مورخان نامدار سدهء چهارم در اثر مشهور خود مروج الذهب و معادن الجوهر مىنويسد : تاريخ ابو جعفر محمد بن جرير طبرى از همهء كتابها و تأليفات ديگر سر است كه اقسام حوادث و سرگذشتهاى گوناگون را فراهم آورده و از علوم مختلف سخن دارد ، و كتابى بسيار سودمند و نافع است ، و چرا نباشد كه مؤلف آن فقيه عصر و زاهد دهر بود كه فقيهان بلاد و دانايان سنّت و اخبار علم از او گرفتند . عز الدين ابن اثير كه كتاب الكامل فى التاريخ او به گونه اى تلخيص و تهذيب تاريخ بزرگ